Sezaryen

Sezaryen doğum ameliyatı

Sezaryen doğum ameliyatı;

Sezaryen ameliyatı ile doğum; Sezaryen ameliyatı normal yolla doğum kanalları ve vajina bölgesinden doğumun gerçekleşmesi mümkün olmadığında karın bölgesi ve uterusun açılmasıyla uygulanan bir doğum ameliyatıdır. Abdominal doğum ve cesarean section gibi ifadeler sezaryen doğumun eş anlamlısıdır. Ülkemizde tıp dilinde daha çok sezaryen doğum ifadesiyle, halk dilinde istisna da olsa ameliyatlı doğum ifadesiyle kullanılmaktadır.

Kasılan hemen üzerindeki karın bölgesinin kesilmesi, sezaryen doğum ameliyatının ilk aşamasıdır. Ardından uterus açılarak amniotik sıvı boşaltılır ve doğum işlemi gerçekleşir. Bebeğin yüzünde kalan amniotik sıvı temizlenir ve umblikal kord klempe edilerek kesilir. Doğum esnasında bir pediatrist hazır bulunmalıdır. Pediatristin doğumdaki görevi dünyaya yeni gelen bebeğin solunum yollarının sorunsuzca çalışıp çalışmadığını kontrol etmek ve normal olmayan bir durum sezinlendiğinde gereken cerrahi tedavi işlemlerini uygulamaktır.

Sezaryen doğumda uygulanan anestezi;

Sezaryen doğum ameliyatında anestezi uygulamak zorunludur. Ameliyat öncesinde genel anestezi veya alternatif olarak anne adayının sadece belden aşağısını uyuşturan spinal veya epidural anestezi uygulanabilir. Spinal veya epidural anestezi uygulamasında anne adayı ameliyat süreci boyunca ağrı sancı hissetmeyip bebeği dünyaya geldiği anda bebeğini görebileceği gibi, doğumun hemen ardından kısa bir süre içerisinde bebeğiyle yakından ilgilenebilecek enerjiye sahiptir. Genel anestezi uygulanmadığında doğan bebek daha aktiftir.

Sezaryen doğum ameliyatı hangi durumlarda yapılır?

– Doğum kanalları ve bebeğin başı arasında uyuşmazlık varsa; Bebeğin başı doğum kanallarına giremeyecek kadar büyük veya doğum kanalı olması gerekenden küçük ise vajinal doğum mümkün değildir. Sezaryen doğum ameliyatı gerekir.

– Daha önce anne adayında rahimden ur alma, uterus üzerinde iz bırakan sezaryen doğum ameliyatı gibi durumlar yaşanmışsa ve bu durumda vajinal doğum yapılması denenirse doğum esnasında eski ameliyat yerinden uterus yırtılabilir. Dolayısıyla böyle bir durumda sezaryen doğum ameliyatı gereklidir.

– Su kesesinin açılmasının ardından göbek kordonu vajinadan dışarıya sarkabilir. Anne ve bebek arasındaki oksijeni sağlayan göbek kordonunun içinde bulunan damarlar sıkışarak bebeğin ani ölümüne sebep olabilir. Bu durumda vajinal doğum ile başlanan işleme acil bir midahale ile sezaryen doğum ameliyatına geçiş yapılarak devam edilmelidir.

– Doğum öncesi bebek son ultrasonografide kendini vajinal doğuma hazırlamış halde görüntülenmekteyken son anda yüz veya kolların önde olması yada yan durma gibi durum fark edilirse aynı şekilde acilen sezaryen doğum ameliyatına geçilmelidir.

– Plasenta bebeğin doğumundan önce ayrılırsa bebek kan kaybından ölür. Vakit kaybetmeden sezaryen doğum ameliyatına geçilir.

– Doğum ağrıları esnasında bebeğin sıkıntıya girmesi ve kalp atışlarının bozulması durumunda sezaryen ameliyat yapılmalıdır.

– İkiz ve üçüz gibi gebeliklerde sezaryen ameliyat yapılmalıdır.

– Vajinal doğum işlemine başlanılmasıyla doğum işleminin uzun sürmesi durumunda sezaryen doğum ameliyatı gerekir.

– Anne adayında aktif HSV (herpes), HPV (siğil, kondilom), HIV (aids) enfeksiyonları varsa sezaryen doğum ameliyatı gerekir.

Sezaryen doğum ameliyatının riskleri;

Günümüzde sezaryen ameliyatı ile doğum çok güvenli bir doğum yöntemi haline gelmiştir. Sezaryen doğum ameliyatında anne adayının ölümü gibi komplikasyonların vajinal doğuma göre oranı oldukça düşüktür. Bu oranın düşük olmasına rağmen vajinal doğuma göre kıyaslandığında sezaryen ameliyatı ile doğumda çeşitli risk oranları fazladır.

– Anestezi sebebiyle oluşan riskler; İlaç reaksiyonları ve solunum problemleri

– Cerrahi ile ilişkili riskler; Kanama ve enfeksiyon

– Sezaryene özel diğer riskler; Uterus veya safra kesesi riski, idrar kanallarında hasar ve bebekte hasar

Anne adayının isteği üzerine sezaryen doğum ameliyatı yapılabilir mi?

Bu durum aile ve doktor arasında ortak alınması gereken bir karar olup doktorun önerilerinin ön planda tutulması gerekir. Bu karar verilmeden önce hamileliğin 8. Ayından sonra aile ve doktor çeşitli konularda fikir alışverişi yapar, anne adayı vücudunun bozulmasıyla ilgili bebeğinin hangi şartlarda daha iyi şekilde dünyaya geleceğini ve kendisiyle alakalı estetik gibi çeşitli konularda en avantajlı doğum yöntemini düşünürken, doktor ve sağlık kuruluşu sezaryenin avantaj ve dezavantajları, vajinal doğuma engel dururumun var olup olmadığını, Bulunulan hastanede sezaryen doğuma elverişli koşullar ve ya anne adayının hamilelik sürecindeki gidişatın istatistiğini yapar ardından aile ve doktor ortak bir karar alırlar. Günümüzde devlet hastanelerinde vajinal doğum yapılmaya engel bir durum yoksa anne adayının isteğine göre sezaryen doğum ameliyatına müsaade edilmemektedir. Fakat ülkemizdeki tüm devlet hastanelerinde sezaryen doğum ameliyatı için gereken tüm imkânlar mevcuttur.

Sezaryen doğum yapan anne daha sonra normal doğum yapabilir mi?

Daha önce sezaryen doğum ameliyatı ile doğum yapan annelerin yaklaşık %35’i daha sonra başarılı bir şekilde vajinal doğum yapabilirler. Küçük bir ihtimal de olsa sezaryen sonrası vajinal doğumda vajinada yırtılma riski vardır. Bu risk anne ve bebek için tehlikelidir. Bu yüzden daha önce sezryen doğum yapan anne adaylarının sonraki doğumlarında doktor sezaryen doğum ameliyatını öncelikli doğum yöntemi olarak tercih etmektedir.

Sezaryende profilaktik antibiyotik kullanımı;

ACOG practice bulletin (2011) tavsiyeleri;

– Tüm sezaryen doğum ameliyatlarında profilaktik antibiyotik kullanımı önerilir. Antibyotik cilt kesilmeden 60 dakika önce alınmalıdır.

– Anne adayında alerji yoksa ilk kuşak sefalosporin antibyotikler önerilir. Eğer penisilin ve sefalosporin alerjisi varsa klidamisin + genramisin kullanımı bir sorun teşkil etmez.

– Laparotomi süresi 3 saati geçerse ve 1500 cc’ den fazla kan kaybı oluşursa ilk dozun ardından 3 saat sonra yeni bir doz uygulanması önerilir.

Sezaryen doğum ameliyatından sonra iyileşme;
Sezaryen doğum ameliyatı ile doğum yapan anne 1 ile 3 gün arasında hastanede kalabilir. 1 Gün kalınması standart bir uygulama olup iki veya üçüncü gün kalınması annenin bünyesine, doğan bebeğin sağlık durumuna ve yapılan ameliyatın başarılılık oranına göre belirlenir. Sezaryen sonrası annenin tamamen iyileşmesi vajinal doğuma göre daha uzun sürer. İyileşmeyi hızlandırmak için ameliyat sonrası annenin desteklerle yürümesi sağlanır ve ilaçlarla ağrı ve sancılar giderilir.